|
|
Кыс Диирең биле шыдыраачыШаанда бир кончуг шыдыраачы эр ийи Ишкиннер аразында арт кырынга шыдыраа хөлдээш, баштайында боду-биле боду ойнап эгелээн. Ол хүн ынчаар-ла хүнзээн. Чүве-даа билдиртпес. Даартазында база-ла ол черинге шыдыраазын хөлдээш олурупкан. Дүъш соонда хөлде шыдыраа боду көжүп турар болу берген. Кежээ дүжүп, кызыл хүннеп чорда, чиңге шевергин салааларлыг кыс кижиниң холдары көстүп келген. Ооң даартазында шыдыраазын хөлдээш, олурупкаш, баштай боду көжүп эгелээн. База-ла дүүнгү чиңге салааларлыг хол бодаларны, оолдарны көжүрүп салып турар апарган. Шала кежээликтей кызыл хүннеп турда, кызыл торгу тоннуг, кончуг чараш кыс шыдырааны шимчедип, көжүрүп олурар бооп-тур. Ол кижи ол Диирең-биле чугаалажып, каттыжа берип-тир эвеспе. Демги шыдыраачы Диирең кыс-биле ынчаар танышкаштың, ол черге үргүлчү кээп, шыдыраазын ап алгаш, чоруптар болу берген. Ол баргаш Диирең кызы-биле шыдыраа ойнап, каттыжа берген. Ооң соонда демги шыдыраачы кижиниң мал-маганы өскеш, кедергей-ле баяан турган дээр. («Тыва улустуң мифтери болгаш тоолчургу чугаалары», А.Д.Арапчор, 1995)
Раиса Аракчаа “Шыдыраа” (“Тувинская каменная пластика”,каталог выставки скульптуры малых форм из коллекции Всероссийского музея декоративно-прикладного и народного искусства. М.: Институт востоковедения РАН, 2004. – 48 с.)
9
|