Header-img
Эгези
Шаңгыр-оол Куулар. Шүлүктер
Урана Куулар. Шүлүктер Чуруктар Чечен чугаалар Тыва улустуң аас-чогаалдары Тыва шүлүк чогаалдары Аалчыларга
Portrait_a
Куулар Шаңгыр-оол Маспыкович, мээң ачам, хөй чылдарда чогаал ажылын кылып чораан. «Шын», «Тываның аныяктары», «Ленинчи орук», «Хемчиктиң сылдызы» деп солуннарга хоочун бижикчилеп, чурук тырттырып, база харыысалгалыг албаннарны-даа күүседип турган. Эки чогаал, онза-солун чуруктар, утка-бодалдыг чүүлдер дээш шаңналдарны-даа ап чораан. Орус дылдан очулдурган мергежилдиг ажылдары база хөй. Оларның аразында Михаил Жигжитов деп бурят чогаалчының «Чеди бөрү кашпалы» деп тоожузу тыва дылга 1979 чылда үнген дораан ховар ном болу берген. Улуг-даа назын четпейн, күжүр ачам хенертен чок апарган. Ачамның чедир бүтпейн барган бодалдары, сагыш-сеткилинде чажыт арткан күзелдери, төрээн чонунга дамчыдып четтиге бербээн чогаалдары хол бижимелдери болуп артып калган. Мен, Куулар Шаңгыр-оолдуң улуг уруу, үр үе иштинде ол бижимелдерни шыгжап, номчуп, аңгы ном үндүрер деп бодап чоруур мен. Ол болза ачамның күзели-дир. Ооң бүдеринге бүзүрээр мен.
Footer-img

Сыгытчыга

Шаңгыр-оол КУУЛАР

Кара-Сал Ак-оолга

Сыгыдыңны радиодан дыңнап ор мен,
Сырыналган ындынныг-ла аялга-дыр.
Сыннар ужу Чыргакыны сактырымга
Сыдым дурту, мыя бо-ла чыткан ышкаш.

Эргим акым, хөөмейиң сала кааптың,
Элдиг-Хемниң ужарының шимээн-даажы,
Эзим-арга ыраажызы уран куштар
Эжиим орта аян тудуп келгензиг-дир.

Узун, хоюг каргырааңга таалап ор мен,
Улуг-Хову, калбак делгем көстүп чыдыр.
Хөрзүн чарган тракторлар шуужупкан
Хомус үнү хостуг шөлээн ужугуп тур.

Ийи хылдыг игилиңниң хөөнүн кииргеш,
Ишчи чонну сорук киирип, ырлап чор сен.
Чыргакыга ынчап чоруй аалдап четкеш,
Сыгытчы сээң холуң тудуп мөгеер мен.

(“Шын”, 1975)

1